 |
stad
Taal/Column
|
28 April 2012 | 21:01:01
|
Meer dan negentig jaar geleden werd hij geboren in een kleine provinciestad. Na de oorlog werd hij verliefd op en trouwde hij met een jongedame uit een plattelandsdorp, niet ver van zijn geboortestad. Na de trouw kwamen er de kinderen, de bouw van het huis en het dagdagelijkse werk als chauffeur van een grote firma in de haven. Zijn tuin was vrij groot, maar hij had geen zin in tuinieren, hij kende het niet, het was niet belangrijk.
Toen zijn vrouw vijftien jaar geleden stierf was hij al met pensioen. De kinderen waren hun eigen weg gegaan, kwamen regelmatig langs, maar hadden hem niet echt meer nodig. Het venster op de wereld werd alsmaar kleiner: de verpleegster die langskwam, de dokter… Hij keek veel TV. Soms zette hij muziek op, soms luid, dan weer zacht. Dag en nacht versmolten in elkaar. Ook de uren. Het bleek alle dagen moeilijker en moeilijker om de tijd, de uren en de dagen in het juiste perspectief en correcte volgorde te plaatsen.
Met ademhalingsmoeilijkheden werd hij opgenomen in het ziekenhuis. Hij zegde hij tegen de dokter dat hij blij was weer in zijn geboortestad te zijn. Voor hem was de cirkel rond.
De volgende dag ontvingen wij het overlijdensbericht.
In de uitvaartplechtigheid zong het kerkkoor: “Ik heb gedroomd van een stad boven wolken”. Het was indrukwekkend stil in de te grote kerk.
|
|
|
|
|
foute boel
Taal/Column
|
09 April 2012 | 16:34:43
|
Er was veel volk op het feest waar ik was. Veelal jonge mensen, maar dat is meestal zo op trouwfeesten. Opvallend was deze keer dat er zoveel rokers bij waren. Alhoewel het buiten amper tien graden moet zijn geweest, stonden ze met enkele tientallen te roken, buiten, aan de achterkant van de zaal.
Toen één van hen binnenkwam, vroeg ik hem of hij ook nog altijd trouw was gebleven aan de sigaret. Een overbodige vraag natuurlijk, maar een gesprek moet ergens beginnen en ergens over gaan.
‘Foute boel’, zei hij.
‘Hoezo?’ zei ik.
‘Luister’, zei hij, ‘Jullie roken niet en houden van gezonde lucht. Het is jullie volste recht, maar gezonde lucht, die is buiten te vinden. Daar moeten jullie eigenlijk zijn! En wij, de rokers, die tegen wat vervuilde lucht kunnen, wij moeten binnen zijn! De boel is hier dus fout georganiseerd!’
‘Hoe gaan we het oplossen?’ vroeg ik.
‘We gaan er om te beginnen al over nadenken’, zei hij.
En dan stapte hij zelfverzekerd naar de toog, naar het plaatsje waar hij eerder op de avond ook al een hele tijd had gestaan. |
|
|
|
bloemenverkoper (2)
Taal/Column
|
04 Maart 2012 | 09:52:56
|
Terwijl hij haar bloemen in een draagtasje stak, vroeg de bloemenverkoper haar of ze vroeger, toen ze nog jonger was maar even mooi als nu, ook uitging.
‘Euh, ja, natuurlijk’, antwoordde ze.
‘Da ’s spijtig’, zei de man, ‘dat ik dat toen niet gezien heb, want dan had je mij kunnen krijgen! Ik ben nu met Sonja getrouwd, en ik moet zeggen dat het niet tegenvalt. Maar wij hadden het toch ook kunnen proberen, hé?’
Een glimlachje kon er bij de vrouw nog net af. Ze keek hem niet aan.
De toevallige passant zag dat de bloemenverkoper goede smaak heeft. |
|
|
|
gebruiksaanwijzing
Taal/Column
|
16 December 2011 | 17:08:07
|
"Naarmate ik ouder werd, begreep ik dat mijn stem een gebruiksaanwijzing had. En daar stond in ... nooit zomaar te jammeren. Wie de onvermijdelijke nederlaag wil kunnen uitdrukken die ons allemaal opwacht, moet dat doen binnen de strikte grenzen van waardigheid en schoonheid."
Leonard Cohen over zijn nieuwe CD "Old Ideas" |
|
|
|
fazant
Taal/Column
|
22 November 2011 | 19:50:42
|
In de supermarkt met de laagste prijzen vroeg ze of ik eens wou proeven. Op de schort die ze droeg stond duidelijk haar naam en die van de winkelketen. In de gang tussen de diepvriezers had ze haar tafeltje geïnstalleerd en in een wokpan bakte ze fazant. ‘Fazant op zijn Brabants’ stond er op het bordje. In enkele aluminium bakjes had ze kleine porties klaargemaakt. De vorkjes stonden ernaast.
Ik ging graag in op haar voorstel. Bij de stukjes fazant, die ze in kleine hapjes had gesneden, was een lekker sausje. ‘Allemaal uit onze diepvriezers’, zei ze. Ook op het tafeltje stonden enkele plastic bekertjes met kriek. Een schitterend idee, vond ik. ‘Op zijn Brabants’, vroeg ik, ‘is dat omdat het met deze Brabantse kriek is?’
‘Jazeker’, zei ze. Ze zag ongetwijfeld dat ze een keukenanalfabeet voor zich had, maar ze was zo vriendelijk me er niet op te wijzen. Mijn vrouw zou me later dan ook leren dat je ‘fazant op zijn Brabants’ eet, als die fazant met witloof geserveerd wordt.
Ik was niet alleen om te proeven, en de dame bedankte iedereen uitvoerig die op haar uitnodiging was ingegaan. Wij bedankten haar, want het was lekker, heel lekker.
Terwijl ik van haar standje wegwandelde, de winkelkar voor me uitduwend, bleef ik op de laatste stukjes fazant knabbelen. Tussen de stukjes vlees vonden mijn tanden ineens iets hards. Zonder erop te bijten, nam ik het uit mijn mond: een bolletje lood!
“Die fazant, dat is echt wild, hoor’, zei ik tegen de dame. ‘Kijk maar!’
Ze schrok, maar zag direct wat er in het midden van mijn handpalm lag. Ze verontschuldigde zich uitgebreid en vroeg bezorgd of ik mijn tanden niet beschadigd had of dat ik me pijn had gedaan.
‘Nee hoor, niks aan de hand!’ zei ik. ‘Hieruit blijkt dat het écht wild is wat u klaarmaakt!’
Ze glimlachte ontwapend en ontwapenend. |
|
|
|
andré (2)
Taal/Column
|
07 November 2011 | 21:55:28
|
Hij woonde op amper een honderdtal meter van het centrum van het dorp. Wij, twee van zijn vrienden, woonden een heel eind verderop, meer dan een kilometer van de dorpskom. Wij deden onze verplaatsingen dan ook meestal met de fiets, hij ging meestal te voet. Het dorp was onze biotoop met de lokalen van de jeugdbeweging en met de cafés waar we maar af en toe kwamen. We moesten immers zuinig omspringen met het weinige zakgeld waarover we konden beschikken.
Onze samenkomsten gebeurden dan ook vaak op de hoek van het dorpsplein. Daar was de meeste beweging en nog belangrijker: het jonge vrouwvolk passeerde er al dan niet toevallig.
Als het tijd was om afscheid te nemen, wandelden we met hem mee tot aan het huis waar hij samen met zijn twee zussen en zijn ouders woonde. Het was geen groot huis: de woonkamer was aan de straatkant en de voordeur gaf een directe toegang tot die woonkamer.
‘Allee, mannen, dag hé,’ zei hij dan als afscheid terwijl hij de huisdeur opende.
Maar hij ging wel eens meer op café en bleef wel eens een keer meer hangen. Hij werkte al en kreeg dan ook wat meer zakgeld. Niet dat hij daarover opschepte of zo, maar het was duidelijk dat hij zich in die dingen iets meer kon permitteren. Zijn moeder had het niet zo graag dat hij alleen op stap ging, of zonder ons thuis kwam. Ze was meer gerust als wij bij hem waren, had ze hem als eens gezegd. Maar hij had tenslotte meer vrije tijd.
Tot op die avond waarop het weer laat was geworden en ze op hem wachtte in de woonkamer. Opeens was hij daar, deed de deur open, stapte binnen, en zei nog, naar de straat kijkend: ‘Allee, mannen, dag hé!’.
Ze sprong recht uit de zetel, trok de straatdeur opnieuw open en keek naar links en keek naar rechts. Ze zag wat ze al zo vaak vermoed had: de straat lag er langs weerskanten eenzaam en verlaten bij. Geen ‘mannen’ te zien!
Hij heeft het ons later zelf verteld. Ook hoeveel hij er gehad heeft, die keer. Slagen, bedoelde hij. Hij had zijn hoofd wel beschermd met beide handen, gezegd dat het pijn deed, maar ze was maar blijven slaan. Zo boos was ze geweest.
‘’t Is te zeggen’, zei hij nog glimlachend, ‘slaan deed ze eigenlijk niet: het was eerder strelen.’ |
|
|
|
zomerbeeld (5)
Taal/Column
|
05 Oktober 2011 | 21:47:28
|
Er is ook dit beeld:
Gezinsvakantie in het uiterste zuiden van Frankrijk. Torreilles-plage. Het is een prachtige dag in juli. De zon brandt van ’s morgens tot ’s avonds. Ook daarom verblijven we het grootste deel van de dag op het strand.
Twee mannen en twee vrouwen komen aangekeuveld. Zeventigers. Franse plattelanders op daguitstap. Ze zetten zich neer in het warme zand. Het strand is maar een tiental meter breed. Eén van de mannen neemt al snel een duik. Vanuit het nog ondiepe water roept hij naar zijn gezellen: “Elle est bonne!”. Het klinkt als muziek, een levenslustig lied.
Na vele jaren denk ik nog altijd dat “weldadig” de beste vertaling is van “bonne”.
Als ik in haar nabijheid kom, weet ik en mompel ik: “Elle est bonne”… |
|
|
|
zee
Taal/Column
|
03 Oktober 2011 | 21:00:49
|
Zijn as werd na de dood op zee uitgestrooid. Dat had hij zo gewenst en zo gebeurde ook. Het was een ontroerende, intieme en mooie plechtigheid, getuigde zijn vrouw.
Vroeger waren ze graag aan zee. Maar dat was nu voorbij, zei ze. Ze ging er niet meer naartoe.
De as van mijn overleden vriend werd uitgestrooid op de strooiweide van de gemeentelijke begraafplaats. Het was een ijskoude januaridag. De witberijmde grond kleurde donkergrijs.
Ze kwam nog gauw wat groenten kopen op de zondagmarkt. Seffens zouden er een paar van haar getrouwde kinderen langskomen met de kleinkinderen. Ze deden dat elke zondagvoormiddag sinds haar man overleden was. Zelf was ze eerst nog even naar het kerkhof geweest. Maar nu moest ze vlug zijn.
Het helpt veel mensen dat er een plaats is om te rouwen.
Vroeger dacht ik dat de zee een mooi graf is. Ik ben daar op teruggekomen. Ik hou teveel van haar. |
|
|
|
alleen
Taal/Column
|
09 September 2011 | 15:33:49
|
En dan zegt ze dat ik rust mag zijn.
Dat ik niet meer moet hopen.
Dat ik niet meer moet proberen.
Het helpt toch niet!
Ge zijt helemaal alleen,
Zoals iedereen altijd en overal alleen is,
in alle talen.
Ge zijt bloot en weerloos.
Ge zijt gemaakt van dun papier.
Eén windvlaag en ge vliegt omver!
Het is niet dat de anderen u niet willen helpen,
Het is dat ze zelf gemaakt zijn van dun papier.
Eén scheurtje en ze scheuren.
En ge kijkt naar mij,
En ge ziet uzelf staan.
En ge zegt tegen uzelf wat ge altijd al geweten hebt:
Dat uw pijn voor u alleen is.
Niemand anders kan er aan,
Niemand heeft er weet van.
En dat is goed zo.
Zo zijn we vrienden.
Dat soort vrienden zijn we.
(Wim Helsen in 'Heden soup') |
|
|
|
schotvast
Taal/Column
|
13 Augustus 2011 | 20:41:13
|
“Toch fantastisch hé, hoe die twee baby’s gewoon zalig blijven slapen, terwijl de muziek toch vrij hard klinkt!”
Ik zei het tegen Jan, die als één van de eersten die avond tijdens de pauze van de repetitie van de fanfare aan de toog kwam om een drankje te bestellen.
“Zo worden ze schotvast,” zei Jan.
“Zo worden ze wat?” vroeg ik.
“Schotvast,” herhaalde Jan. Hij zag dat ik hem niet begreep en vervolgde:. “Stel dat de jachthonden zouden schrikken en gaan lopen telkens als hun baasje een schot afvuurt, ja, wat moet de jager dan met zo een hond? Daarom worden ze schotvast gemaakt: ze schrikken niet meer bij de knal van een geweer. Ook paradepaarden worden zo opgeleid: ze moeten wennen aan publiek, aan lawaai, aan onverwachte situaties en geluiden. En om bij de fanfare te komen…”
Een tiental minuten voor de pauze van de repetitie waren ze binnengekomen: eerst Lies en Wout met de kleine Jelle. Het was voor deze laatste het eerste optreden in de groep. Zalig lag hij in zijn Maxi-Cosi , zelfs niet gestoord door de goedkeurende blikken en opmerkingen van de kaartspelers rondom hen. Deze waren het wel roerend eens: een flinke aanwinst voor de fanfare!
En dan kwam Wendy. Ze had Marianne in haar armen genomen en tegen zich aangedrukt. Marianne had het volledig naar haar zin! Ook dat hadden de kaartspelers gezien en stilzwijgend goedgekeurd!
Er werden suikerbonen op de toog gezet en toen de pauze begon drumde het jonge fanfarevolkje zich rond Jelle en Marianne. Bij zoveel aandacht en bewondering werden Lies en Wendy wat onwennig, maar hun baby’s bleven onverstoord verder slapen.
“Kijk, hoe mooi,” zei ik tegen Louis, toen de muzikanten weer naar hun plaats gingen om verder te repeteren, “die twee nieuwe leden van de fanfare zijn lieverds. En schotvast zijn ze ook al!”
“Ze zijn wàààt?” vroeg Louis. |
|
|
|
|
|
